Jak czytać dane z pozwoleń radiowych UKE

Mapa na stacjebazowe.pl powstaje wyłącznie na podstawie publicznego rejestru Pozwoleń Radiowych prowadzonego przez UKE. Ten przewodnik tłumaczy, co dokładnie znajduje się w pojedynczym pozwoleniu, jak rozpoznać operatora i technologię oraz — co równie ważne — czego z tych danych odczytać nie można.

Czym jest UKE i czym jest pozwolenie radiowe

UKE to Urząd Komunikacji Elektronicznej — regulator rynku telekomunikacyjnego i pocztowego w Polsce, na czele którego stoi Prezes UKE. Do jego zadań należy m.in. gospodarowanie częstotliwościami radiowymi, czyli decydowanie o tym, kto i na jakich warunkach może nadawać na danym zakresie fal.

Widmo radiowe jest zasobem ograniczonym, dlatego prawie każde urządzenie nadające w przestrzeni musi mieć podstawę prawną do emisji. Dla stacji bazowych telefonii komórkowej taką podstawą jest pozwolenie radiowe — indywidualna decyzja administracyjna wydawana operatorowi na konkretne urządzenie nadawcze w konkretnej lokalizacji. Mówiąc wprost: legalnie działająca antena nadawcza operatora ma swój wpis w rejestrze. Stacja bez pozwolenia działać nie może, a UKE prowadzi kontrole i pomiary emisji w terenie.

Rejestr Pozwoleń Radiowych jest jawny i bezpłatny. To z niego pobieramy dane do mapy — nie tworzymy własnych pomiarów ani szacunków. Więcej o samym procesie przetwarzania znajdziesz w artykule jak powstaje mapa UKE.

Co zawiera pojedyncze pozwolenie

Każde pozwolenie radiowe to zestaw ściśle określonych parametrów technicznych i formalnych. Poniższa tabela wyjaśnia najważniejsze pola, które spotkasz w rejestrze i w dymku po kliknięciu punktu na mapie.

Pole pozwolenia	Co oznacza
Numer decyzji	Unikalny identyfikator decyzji administracyjnej (np. w formacie z literami i numerem oraz rokiem). Pozwala odróżnić poszczególne pozwolenia i śledzić ich zmiany czy przedłużenia.
Podmiot / operator	Pełna nazwa firmy, której wydano pozwolenie. To po niej rozpoznaje się operatora (patrz sekcja niżej).
Lokalizacja i współrzędne	Adres instalacji oraz współrzędne geograficzne (szerokość i długość) punktu, w którym zamontowano antenę. To na ich podstawie punkt trafia na mapę.
Pasmo / częstotliwość	Zakres częstotliwości, na którym pracuje urządzenie, podany w MHz. Wskazuje pasmo (np. 900, 1800, 2100, 3600 MHz) i pośrednio technologię.
Moc EIRP	Zastępcza moc promieniowana izotropowo (Equivalent Isotropically Radiated Power), zwykle w dBm lub W. Określa maksymalną moc, na jaką urządzenie ma pozwolenie — to wartość graniczna, nie chwilowa.
Azymut anteny	Kierunek głównego promieniowania anteny sektorowej, podany w stopniach od północy (0–360°). Jedna stacja ma zwykle kilka sektorów o różnych azymutach, np. 0°, 120°, 240°.
Pochylenie (tilt)	Kąt nachylenia wiązki anteny w pionie, najczęściej w dół. Wpływa na zasięg i to, jak blisko podstawy masztu trafia główna wiązka.
Wysokość zawieszenia	Wysokość środka anteny nad poziomem terenu. Wyższe zawieszenie zwykle oznacza większy zasięg sektora.
Okres ważności	Data, do której pozwolenie obowiązuje. Po jej upływie decyzja powinna zostać przedłużona albo wygasa.

Jak rozpoznać operatora po nazwie podmiotu

W rejestrze widnieją oficjalne nazwy spółek, a nie marki handlowe znane z reklam. Czterej operatorzy posiadający własną infrastrukturę i własne pozwolenia w Polsce to:

Nazwa podmiotu w rejestrze	Marka handlowa
Orange Polska S.A.	Orange
T-Mobile Polska S.A.	T-Mobile, Heyah
P4 Sp. z o.o.	Play
POLKOMTEL Sp. z o.o.	Plus

Najmniej oczywiste są dwa ostatnie wpisy: P4 Sp. z o.o. to spółka stojąca za marką Play, a POLKOMTEL Sp. z o.o. to operator marki Plus. Operatorzy wirtualni (MVNO), tacy jak Mobile Vikings, Plush czy Lycamobile, korzystają z infrastruktury powyższych firm i nie mają własnych pozwoleń radiowych — dlatego nie pojawiają się w rejestrze jako osobne podmioty.

Jak czytać oznaczenia technologii i pasma

W danych technologia i pasmo zapisywane są często łącznie, w skróconej formie. Sama częstotliwość zwykle podpowiada, z jaką generacją sieci masz do czynienia, choć nie zawsze jednoznacznie — to samo pasmo bywa wykorzystywane na różne sposoby, a operatorzy z czasem przebudowują sieci (refarming), przenosząc pasma między technologiami. Przykładowe oznaczenia:

GSM900 — technologia 2G (GSM) pracująca w paśmie 900 MHz.
GSM1800 / DCS1800 — 2G w paśmie 1800 MHz.
UMTS2100 — 3G (UMTS/HSPA) w paśmie 2100 MHz. Warto pamiętać, że polscy operatorzy stopniowo wyłączają sieci 3G (część z nich już to zrobiła), a zwolnione pasmo 2100 MHz przeznaczają pod LTE i 5G — takich wpisów będzie więc z czasem ubywać.
LTE800, LTE1800, LTE2600 — 4G (LTE) w odpowiednich pasmach.
5G 3600 — 5G NR w paśmie 3,6 GHz (zakres 3,4–3,8 GHz, tzw. C-band), czyli kluczowym pasmie pojemnościowym 5G w miastach. Każdy z czterech operatorów dysponuje w tym zakresie własnym przydziałem; w użyciu są też pasma 5G m.in. w zakresie 700 MHz, zapewniające większy zasięg.

Liczba przy oznaczeniu to częstotliwość pasma w MHz. Niższe pasma (700, 800, 900) mają większy zasięg i lepiej przenikają przez ściany; wyższe (2100, 2600, 3600) oferują dużą przepustowość kosztem zasięgu, dlatego wymagają gęstszej sieci nadajników. Pełne zestawienie znajdziesz w artykule pasma częstotliwości w Polsce.

Ograniczenia danych — czego rejestr nie mówi

Rejestr UKE jest wiarygodnym, ale specyficznym źródłem. Warto pamiętać o jego granicach:

Pozwolenie to nie pomiar. Wpis oznacza, że operator ma prawo do emisji o danych parametrach. Nie mówi, czy w danej sekundzie antena rzeczywiście nadaje, ani z jaką mocą faktycznie pracuje — moc EIRP to wartość maksymalna dopuszczona w decyzji.
Pozwolenie ≠ fizycznie zamontowana antena tu i teraz. Operator może mieć ważne pozwolenie na lokalizację, w której instalacja jest dopiero planowana, czasowo wyłączona albo właśnie przebudowywana.
Opóźnienia w rejestrze. Wydanie, zmiana czy wygaszenie decyzji oraz aktualizacja danych zajmują czas. Nowo uruchomiona stacja może pojawić się w rejestrze z poślizgiem, a wygaszona — przez pewien czas wciąż figurować.
Brak danych o promieniowaniu w terenie. Rejestr nie zawiera pomiarów pól elektromagnetycznych (PEM) z konkretnego miejsca. Mówi o parametrach urządzenia, a nie o tym, jakie natężenie pola zmierzysz pod masztem. Wyniki pomiarów PEM gromadzi z kolei osobny system SI2PEM, prowadzony przez Instytut Łączności. Tematykę zdrowotną i pomiarową omawiamy osobno w artykule czy stacje bazowe są szkodliwe.
Wiele wpisów w jednym punkcie. Jedna lokalizacja zwykle skupia kilka pozwoleń — różne sektory, pasma, technologie, a często i kilku operatorów. Jeden punkt na mapie to zatem zazwyczaj wiele osobnych decyzji.